Të mbijetuarit japonezë të bombës atomike të vitit 1945 thanë të hënën se ishin të shqetësuar se bota po shkonte drejt luftës bërthamore, ndërsa traktati i fundit i kontrollit të armëve bërthamore midis Shteteve të Bashkuara dhe Rusisë skadoi.
Traktati i Ri START skadoi të hënën pasi Presidenti i SHBA-së Donald Trump hodhi poshtë një zgjatje njëvjeçare nga homologu i tij rus Vladimir Putin.
Terumi Tanaka, bashkëkryetar i Nihon Hidankyo, një organizatë e të mbijetuarve të bombardimeve amerikane të Hiroshimës dhe Nagasakit në gusht 1945, tha se bota nuk e kishte kuptuar seriozitetin e situatës.
Organizatës iu dha Çmimi Nobel për Paqen në vitin 2024.
“Duke pasur parasysh situatën aktuale, kam një ndjenjë se në të ardhmen jo shumë të largët do të kemi një luftë bërthamore dhe se po shkojmë drejt shkatërrimit”, tha Tanaka gjatë një konference për shtyp që dha me aktivistë të tjerë japonezë kundër armëve bërthamore.
Në moshën 93 vjeç, ai tha se ishte i shqetësuar se qytetarët e fuqive bërthamore nuk e vlerësonin shumë ekzistencën e këtyre armëve në vendet e tyre.
“Ata madje mund t’i shohin ato si provë të fuqisë së tyre të madhe. Ky është një gabim i madh”, shtoi ai.
Bombat atomike amerikane vranë rreth 140,000 njerëz në Hiroshima dhe 74,000 në Nagasaki, ku jetonte Tanaka, në gusht të vitit 1945.
Bombardimet, e vetmja herë që një armë bërthamore është përdorur në kohë lufte, i dhanë goditjen përfundimtare Japonisë, e cila njoftoi dorëzimin e saj më 15 gusht 1945, duke i dhënë fund Luftës së Dytë Botërore.
Aktivistët në mbarë botën kanë paralajmëruar se fundi i New START mund të shkaktojë një garë të re armatimesh, veçanërisht midis fuqive të mëdha bërthamore, dhe ta shtyjë Kinën të ndërtojë arsenalin e saj.
Uashingtoni këmbëngul që çdo marrëveshje e re për armët bërthamore duhet të përfshijë Kinën.
Por aktivistët anti-bërthamorë thonë se Tokio nuk ka ndërmarrë hapa efektivë për të inkurajuar kontrollin e armëve në Azinë Lindore ose për të përfshirë Kinën në përpjekje të tilla.
“Unë besoj se nuk ka pasur absolutisht asnjë përpjekje për t’u angazhuar në dialog me Kinën”, tha Hideo Asano, një anëtar i Fushatës Japoneze për Heqjen e Armëve Bërthamore.
Qeveria e Japonisë tha se do të vazhdojë të “punojë ngushtë me Shtetet e Bashkuara” për të zhvilluar një kornizë për kontrollin e armëve bërthamore.
“Vendi ynë beson fuqimisht se është e rëndësishme të vazhdojmë përpjekjet për kontrollin e armëve dhe denuklearizimin, me pjesëmarrjen e ngushtë të vendeve përkatëse si Shtetet e Bashkuara, Rusia dhe Kina”, tha Zv/Sekretari i Përgjithshëm i Kabinetit, Kei Sato. /tesheshi.com/
